Komt betalen per weggegooide afvalzak er nu wel doorheen?: 'Altijd een scheldwoord geweest'
In dit artikel:
De gemeente Alphen aan den Rijn onderzoekt vier ingrijpende opties om het restafval sterk te verminderen. Het gaat om: betalen naar gebruik (DIFTAR), een beloningssysteem met kortingen voor goed scheiden, extra inzet op het scheiden van GFT en PMD, en een aanpak die per wijk kan verschillen. Met die maatregelen wil het gemeentebestuur het huidige afvalprobleem aanpakken en concrete doelen halen voor het grondstoffenbeleid 2027–2030.
Huidige situatie en doelen: een gemiddelde inwoner van Alphen produceert circa 425 kilo afval per jaar (inclusief grof vuil); van dat totaal wordt ongeveer 200 kilo als restafval aangeboden. Volgens de gemeente is daarvan slechts circa 23 kilo echt ongescheiden restafval; ongeveer 174 kilo zou beter gesorteerd moeten worden. De ambitie is om restafval terug te brengen naar maximaal 100 kilo per persoon per jaar, minimaal 75 procent van het afval te scheiden en ten minste 60 procent te recyclen. Ook speelt de verwachting dat verbrandingskosten zullen stijgen een rol in het beleid.
Wat DIFTAR inhoudt: betalen per zak betekent een lager vast tarief voor afvalheffing plus een bedrag per aangeboden afvalzak (gedifferentieerde tarieven). In de uitgewerkte berekening zou de vaste heffing met €100 dalen en zouden inwoners €1,39 per zak betalen; men gaat uit van gemiddeld zo’n 50 zakken per jaar.
Politieke verdeeldheid: DIFTAR is in Alphen omstreden en werd eerder — in 2016 — al door een krappe meerderheid afgewezen. In de huidige formatiegesprekken zitten Nieuw Elan, CDA, Pro en D66 aan tafel; Nieuw Elan verzet zich principieel tegen betalen per zak en pleit voor betere nascheiding. Pro staat open voor onderzoeken naar alle opties, ook DIFTAR, vanwege kostenreductie. CDA vreest dat betalen per zak leidt tot bijplaatsingen bij containers en wijst op gemeenten die DIFTAR weer hebben teruggedraaid. VVD houdt zich terughoudend en wacht op coalitieafspraken.
Participatie en vervolgstappen: de gemeente start een participatietraject waarin inwoners tussen juni en september 2026 kunnen reageren op de scenario’s en meedenken over communicatie en praktische maatregelen (zoals ecopark of mobiele milieustraat voor grofvuil). De uitkomst van het onderzoek en de meningen van bewoners zullen meewegen in het nieuwe afvalbeleid en in de samenstelling van het volgende stadsbestuur.